La batalla de Gallipoli: las posturas políticas del recuerdo y el olvido en Turquía

Yücel Yanıkdağ

Resumen


Las diferencias entre las versiones opuestas del recuerdo público de la Batalla de Gallipoli se han vuelto más pronunciadas al acercarnos al 18 de marzo de 2015 (en Turquía es el 18 de marzo, la batalla naval, el que marca el aniversario, no el desembarco del 25 de abril). Durante muchas décadas la narrativa nacionalista oficial representaba Gallipoli como un «ensayo» de, o incluso parte de, la Guerra de la Independencia (1919-1922). La victoria se debió casi prácticamente al ingenio militar de MustafaKemal. Este recuerdo público puede haber sido el dominante durante décadas, pero también se han desarrollado versiones rivales. Este artículo tratará en gran medida de lo que se puede denominar el recuerdo islamizado o «religionizado» de Gallipoli. Para algunos que se aferran a este punto de vista, Gallipoli es donde el soldado «turco» contuvo a los últimos Cruzados. Para otros, su versión de la batalla no incluye a MustafaKemal. Aún así, ambas partes tienen algo en común mientras se preparan para celebrar la victoria. Tanto los recuerdos nacionalistas como los islamistas ignoran las posibles conexiones con otro acontecimiento que se rememora el 24 de abril, el día antes del desembarco de la Entente en Gallipoli: la orden dada para deportar a los armenios anatolios. La «celebración» del uno posiblemente supere el recuerdo y el duelo del otro.


Palabras clave


Gallipoli; Mustafa Kemal; recuerdo; armenios; Islam

Texto completo:

PDF (English)

Referencias


Akbay, C. (1990). Çanakkale cephesi Arıburnu bölgesinde 19ncu tümen’in 25/26 Nisan gece taaruzu. In Askeri tarih ve stratejik etüt başkanlığı (Ed), Çanakkale muharebeleri 75nci yıl armağanı. Ankara: Genelkurmay.

Akçam, T. (2004). From empire to republic: Turkish nationalism and the Armenian genocide. London: Zed Books.

Akçam, T. (2006). A shameful act: the Armenian genocide and the question of Turkish responsibility. New York: Holt.

Akçam, T. (2010, May 11). Davutoğlu’nun anlayamadıkları. Taraf. Retrieved from http://arsiv.taraf.com.tr/haber-davutoglu-nun-anlayamadiklari-49814/

Akçam, T. (2012). Young Turks’ crime against humanity: the Armenian genocide and ethnic cleansing in the Ottoman empire. Princeton: Princeton University Press.

Akçam, T. & Dadrian, V. N. (2011). Judgment at Istanbul: the Armenian genocide trials. New York: Berghahn.

Aktar, A. (2014, March 18). 18 Mart zaferi’nin unutulan kahramanları yahut, Çanakkale bir “haçlı seferi” midir. Taraf. Retrieved from http://arsiv.taraf.com.tr/haber-18-mart-zaferinin-unutulan-kahramanlari-yahut-canakkale-bir-hacli-seferi-midir-150941/

Armağan, M. (2011, March 20). Sarıkamış yenilgisi Enver’ in Çanakkale zaferi Mustafa Kemal’in mi? Zaman. Retrieved from http://www.zaman.com.tr/mustafaarmagan/sarikamis-

yenilgisi-enverin-canakkale-zaferi-mustafa-kemalin-mi_1109822.html

Armenia’s Sargsyan rejects intitation to Gallipoli centenary. (2015, January 17). Hürriyet Daily News. Retrieved from http://www.hurriyetdailynews.com/armenias-sargsyan-rejectsinvitation-to-gallipoli-centenary.aspx?PageID=238&NID=77076&NewsCatID=510

Aslan, E. (1992). Devrim tarihi ders kitapları. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkelerive İnkılap Tarihi Enstitüsü.

Binlerce kişi 57. alay’ın menüsüyle iftar yaptı. (2012, July 23). Yeni Şafak. Retrieved from http://www.yenisafak.com.tr/politika/binlerce-kisi-57-alayin-menusuyle-iftar-yapti-396525

Çanakkale şehidi 57 bin. (2000, April 7). Sabah. Retrieved from http://arsiv.sabah.com.tr/2000/04/07/g08.html

Çanakkale zaferi kutlanıyor. (2002, March 18). Hürriyet. Retrieved from http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=60448

Çanakkale’yi sertifikalı rehberler anlatacak. (2004, August 12). Zaman. Retrieved from http://www.zaman.com.tr/gundem_canakkale-yi-sertifikali-rehberler-anlatacak_79975.html

Çevikcan, Serpil (2015, January 16). Erdoğan’dan ikinci sürpriz. Sarkisyan’a Çanakkale mektubu.Milliyet. Retrieved from http://www.milliyet.com.tr/sarkisyan-a-canakkale-mektubu/siyaset/ydetay/1999278/default.html

Davutoğlu: 2015 yılını dünyaya tanıtacağız. (2011, 25 April). Yeni Şafak. Retrieved from http://www.yenisafak.com.tr/gundem/davutoglu-2015-yilini-dunyaya-tanitacagiz-315911

Değirmencioğlu, S. M. (2014). Şehit turizmi: kitlelerin Çanakkale seferberliği. In S. M.Değirmencioğlu (Ed.), ‘Öl dediler öldüm’ Türkiye’de şehitlik mitleri. Istanbul: İletişim.

Dilipak, A. (1989). Cumhuriyete giden yol. Istanbul: Beyan.

Dilipak, A. (2012, March 20). Ev ödevi. Haber Vaktim. Retrieved from http://www.habervaktim.com/yazar/48810/ev-odevi.html

Dilipak, A. (2014, June 9). Geçmişle yüzleşirken. Yeni Akit. Retrieved from http://m.yeniakit.com.tr/yazarlar/abdurrahman-dilipak/gecmisimizle-yuzlesirken-6394.html

Dündar, F. (2011). Pouring a people into the desert: the “definitive solution” of the unionists to the Armenian question. In R. G. Suny, F. M. Göçek & N. M. Naimark (Eds.), A question of genocide: Armenians and Turks at the end of the Ottoman empire. Oxford: Oxford University Press.

Dündar, F. (2013). Modern Türkiye’nin şifresi. İstanbul: İletişim.

Enginün, İ., Kerman, Z. & İleri, S. (1998). Kurtuluş savaşı ve edebıyatımız. Istanbul: Oğlak.

Erdoğan: cevabını halk verecek. (2013, September 8) Yeni Şafak. Retrieved from http://www.yenisafak.com.tr/politika/erdogan-cevabini-halk-verecek-561935

Eren, R. (2002). 250 bin şehidin destanı [Epic story of the 250,000 martyrs]. Canakkale: Ecem.

Eren, R. (2005). Çanakkale savaşlarının manası ve 250 bin şehidin destanı (7th printing). Canakkale: privately published.

Erickson, E. J. (2001). Ordered to die: a history of the Ottoman army in the first world war. Westport, CN: Greenwood.

Geary, P. (2002). The myth of nations: the medieval origins of Europe. Princeton: Princeton University Press.

Görgülü, İ. (2014). Kurtarıcının doğduğu yer, Çanakkale. Ankara: TBB.

Günbulut, Ş. (1999). Neydi bu işlerin aslı? Istanbul: Berfin.

Güneş, M. (2006). Mehmet Akif Ersoy’un Çanakkale destanı üzerine. In İ. Yumuşak (Ed.), Çanakkale savaşı ve tarihi. Istanbul: IBB.

Güven, A. (1990). Önsöz. In Askeri tarih ve stratejik etüt başkanlığı (Ed.), Çanakkale muharebeleri 75nci yıl armağanı. Ankara: Genelkurmay.

Güzel, A. (1996). Türk edebiyatı’nda Çanakkale zaferi. Çanakkale: ÇÖMÜ.

Hurç, Ramazan. (1999). Çanakkale savaşlarının manevi yönü. İlahiyat fakültesi dergisi. 4 (pp.61-96).

Kabasakal, H. (1990). Birinci dünya savaşı Çanakkale muharebeleri’nde Türk ve Alman savunma planları konusunda yorumlar. In Askeri tarih ve stratejik etüt başkanlığı (Ed.), Çanakkale muharebeleri 75nci yıl armağanı. Ankara: Genelkurmay.

Karal, E. Z. (1960). Türkiye Cumhuriyeti Tarihi (1918-1960). Istanbul: MEB

Kaymaz, N. (1976). Türk kurtuluş savaşının tarihsel konumu. Belleten, 40.

Koçak, A. (2006). Türk romanında Çanakkale. In İ. Yumuşak (Ed.), Çanakkale savaşı ve tarihi. Istanbul: IBB.

Köroğlu, E. (1999, November 5). Tarih, ideoloji ve popüler roman [Unpublished paper].Boğaziçi University, Institute of Modern Turkish History.

Köroğlu, E. (2006a). Mahzendeki Geçmiş. In V. Holbrook, Ö. Felek & W. Andrews (Eds.), Victoria R. Holbrook’a armağan. Istanbul: Kanat.

Köroğlu, E. (2006b). Taming the past, shaping the future: the appropriation of the great war experience in the popular fiction of the early Turkish republic. In O. Farschid, M. Kropp & S. Dahne (Eds.), The first world war as remembered in the countries of the Mediterranean.

Beirut: Ergon Verlag Würzburg.

Lowenthal, D. (1985). The past is a foreign country. Cambridge: Cambridge University Press.

Mehmed Fasih. (1997). Kanlısırt günlüğü. Mehmed Fasih bey’in Çanakkale anıları. Istanbul: Arba.

Mısıroğlu, K. (1992). Lozan: zafer mi, hezimet mi? Istanbul: Sebil, pt. I.

Nesin, A. (1988). Bu yurdu bize verenler (5th ed.). Istanbul: Adam.

Özdoğan, T. (1990). Çanakkale’de Türk kahramanlığı. In Askeri tarih ve stratejik etüt başkanlığı (Ed), Çanakkale muharebeleri 75nci yıl armağanı. Ankara: Genelkurmay.

Özkırımlı, U. (2005). Contemporary debates on nationalism. Basingstoke: Palgrave.

Parmaksız, P. M. Y. (2012). Çanakkale bellek savaşı. In P.M. Y. Parmaksız (Ed.), Neye yarar hatıralar. Istanbul: Phoneix.

Prof. dr. Metin Hülagü: Musul ve Kerkük’ü alabilir. (2013, October 28). Bugün. Retrieved from

http://gundem.bugun.com.tr/tarihi-gercegi-acikladi-haberi/839944

Ran, N. H. (1986). Kuvayı Milliye: destan. Istanbul: Bilgi.

Salihoğlu, M. L. (2011, March 18). Çanakkale zaferi yalanlarına dair. Yeni Asya. Retrieved from http://www.yeniasya.com.tr/m-latif-salihoglu/canakkale-zaferi-yalanlarina-dair_201186.

Şama, E. (2012). Şu boğaz harbi. Istanbul: Gonca.

Şapolyo, E. B. (2013). Türkiye Cumhuriyeti tarihi. Istanbul: Millı̂ Eğitim basımevi.

Suny, R. G & Göçek, F. M. (2011). Introduction: leaving it to the historians. In R. G. Suny, F.M. Göçek & N. M. Naimark (Eds.), A question of genocide: Armenians and Turks at theend of the Ottoman empire. Oxford: Oxford University Press.

Uğurluel, T. (2005). Çanakkale savaşları ve gezi rehberi. Istanbul: Işık.

Vakkasoğlu. V. (2004). Bir destandır Çanakkale. Istanbul: Nesil.

Worthy, S. (2004). Community of remembrance: making Auckland’s war memorial museum. Journal of Contemporary History, 39, (pp. 599-618).

Yanıkdağ, Y. (2013). Healing the nation: prisoners of war, medicine and nationalism in Turkey,1914-1939. Edinburgh: Edinburgh University Press.

Zeybek, S. O. (2014). Savaşları yeniden yazmak: şehitler ve iktidarın seçici belleği. In ‘Öl dediler öldüm’ Türkiye’de şehitlik mitleri. Istanbul: İletişim.




DOI: https://doi.org/10.14422/cir.i02.y2015.008

Enlaces refback

  • No hay ningún enlace refback.




Licencia Creative Commons
Comillas Journal of International Relations (ISSN 2386-5776) editada por Universidad Pontificia Comillas se encuentra bajo una Licencia Creative Commons Atribución-NoComercial-SinDerivadas 3.0 Unported.

  

Comillas Journal of International Relations

Universidad Pontificia Comillas

Departamento de Relaciones Internacionales | Facultad de Ciencias Humanas y Sociales

Universidad de Comillas, 3-5 - 28049 Madrid

Tel. +34 91 734 39 50 | E-mail: comillas_jir@comillas.edu